Wednesday, 21 Oct 2026
×
Amerika igiye kubaka ibirindiro bibiri bya gisirikare muri Greenland
AMAHANGA

Amerika igiye kubaka ibirindiro bibiri bya gisirikare muri Greenland

Gasisi Enock 23 Sep 2026 Hashize Ibyumweru 3 40 views 0 ibitekerezo

Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Denmark na Greenland byasinye amasezerano mashya y’umutekano azatuma Amerika yagura ibikorwa bya gisirikare muri Greenland, birimo gushyiraho ibirindiro bibiri bishya no kwagura ikigo cya gisirikare cya Pituffik Space Base.

Aya masezerano yasinywe ku wa Kabiri tariki ya 22 Nzeri 2026, mu muhango wabereye i New York ku ruhande rw’Inama Rusange y’Umuryango w’Abibumbye.

Yashyizweho umukono na Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, Minisitiri w’Intebe wa Denmark, Mette Frederiksen, na Minisitiri w’Intebe wa Greenland, Jens-Frederik Nielsen.

Aya masezerano avugurura amasezerano y’ubwirinzi Amerika na Denmark byagiranye mu 1951, akaba ateganya ko Amerika ishobora gushyiraho ibindi bice by’ubwirinzi muri Greenland.

Muri aya masezerano, Amerika yemerewe gushyiraho ibice bibiri bishya by’ubwirinzi ahitwa Narsarsuaq, mu majyepfo ya Greenland, na Mestersvig, ku nkombe z’iburasirazuba.

Narsarsuaq ni ahahoze ikigo cya gisirikare cy’Abanyamerika mu gihe cy’Intambara y’Ubutita. Mestersvig na ho ni agace ka gisirikare gakorerwamo n’itsinda rya Denmark rishinzwe irondo rikoresha imbwa zikurura amasuka mu rubura.

Amerika kandi izemererwa kuvugurura no kwagura ibikorwa byayo kuri Pituffik Space Base, ikigo gisanzwe ikoreramo mu majyaruguru y’uburengerazuba bwa Greenland.

Nta mubare w’ingabo Amerika izohereza muri ibyo birindiro cyangwa igihe nyirizina bizatangirira kubakwa byatangajwe muri aya masezerano.

Mbere yo gushyira umukono ku masezerano, Perezida Donald Trump yavuze ko Amerika izahita itangira gahunda yo kongera ibikorwa byayo bya gisirikare muri Greenland.

“Tuzahita dutangira gahunda yo kubaka ibikorwa byinshi bya gisirikare ahantu hakwiye. Tuzubaka ibirindiro bibiri bikomeye bya gisirikare.” Donald Trump.

Trump yavuze ko Greenland ifite akamaro gakomeye ku mutekano wa Amerika ndetse no ku mutekano wo mu karere ka Arctique.

Aya masezerano kandi ateganya ko ibikorwa bya gisirikare by’Abanyamerika muri Greenland bishobora kujyana na gahunda yo gushyiraho uburyo bwa Golden Dome, bugamije kurinda Amerika ibitero bya misile.

Nubwo aya masezerano azatuma Amerika yongera cyane ibikorwa byayo bya gisirikare muri Greenland, ntiyahaye Amerika ubusugire kuri Greenland.

Amasezerano akomeza kwemeza ko Greenland iri mu Bwami bwa Denmark kandi ko uburenganzira bwayo bwo kwihitiramo ejo hazaza bugomba kubahirizwa.

Ibi bifite akamaro cyane kuko aya masezerano aje nyuma y’amezi Trump yari amaze asaba ko Amerika igenzura cyangwa ikagira Greenland, ibintu byateje impaka zikomeye hagati ya Washington, Copenhagen na Nuuk.

Mette Frederiksen: “Aya masezerano yubahiriza ubusugire”

Minisitiri w’Intebe wa Denmark, Mette Frederiksen, yavuze ko amasezerano mashya ashimangira ubufatanye bw’ibihugu byombi mu bijyanye n’umutekano.

Yagize ati: “Aya masezerano yubahiriza ubusugire n’ubusugire bw’ubutaka bw’Ubwami bwa Denmark, ndetse n’uburenganzira bwa Greenland bwo kwihitiramo ejo hazaza.”

Frederiksen yavuze kandi ko amasezerano ari igikorwa gikomeye mu bufatanye bw’ibihugu byombi mu bijyanye n’umutekano, ndetse ko ashobora kumara igihe kirekire.

Minisitiri w’Intebe wa Greenland, Jens-Frederik Nielsen, yavuze ko Greenland itagomba gufatwa nk’ahantu amasezerano yafatiwe hagati ya Amerika na Denmark gusa. “Kuri Greenland, ntabwo ari amasezerano atureba gusa; ni amasezerano twagiranye natwe.”

Nielsen yavuze ko amasezerano yita ku nyungu z’abaturage ba Greenland, uburenganzira bwabo ndetse n’iterambere ry’igihugu.

Yongeyeho ko NATO ifite uruhare rukomeye mu mutekano wo mu karere ka Arctique, cyane cyane mu gihe umutekano wo mu Majyaruguru ya Atlantika ukomeje guhinduka.

Aya masezerano kandi abuza ibihugu bitari muri NATO gushyiraho ibirindiro bya gisirikare muri Greenland cyangwa kuhagira ingabo zihoraho, keretse habaye ubundi bwumvikane hagati y’ababigizemo uruhare.

Amerika izagira kandi uburenganzira bwo kunyereza indege no kuzimanura ahantu hatandukanye muri Greenland, ndetse n’amato yayo akagira uburenganzira bwo kugera mu mazi y’ako gace hakurikijwe ibyo impande zombi zizemeranyaho.

Aya masezerano aje nyuma y’igihe kirenga umwaka harangwa impaka ku bijyanye n’ejo hazaza ha Greenland.

Trump yari yaravuze kenshi ko Amerika ikeneye kugenzura Greenland kubera akamaro kayo mu rwego rw’umutekano n’aho iherereye hagati ya Amerika ya Ruguru n’u Burayi.

Ibyo byateje impungenge muri Denmark, Greenland ndetse no mu bindi bihugu bya NATO.

Amasezerano mashya ntabwo ahaye Amerika Greenland, ahubwo atuma Amerika yongera ibikorwa byayo bya gisirikare muri ako karere, mu gihe Denmark ikomeza kugira ubusugire kuri Greenland kandi uburenganzira bw’abaturage bayo bwo

Nubwo aya masezerano yamaze gushyirwaho umukono, agomba kubanza kunyura mu nzira ziteganywa n’amategeko muri Denmark na Greenland.

Azatangira gukurikizwa nyuma y’uko impande zombi zisoje inzira yo kuyemeza no kubimenyesha Amerika mu buryo bwa dipolomasi.

Gasisi Enock

Gasisi Enock

Umwanditsi w'amakuru y'ibanze mu Rwanda.

Ibitekerezo (0)

Nta gitekerezo cyari cyashyirwaho. Ba uwambere mugutanga igitekerezo!

Duhe igitekerezo