Ebola imaze kwica abantu 4.410 muri RDC, Kenya yemeza umurwayi wa kabiri

Mu itangazo ryashyizwe ku rubuga rw’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ku wa Kane, tariki ya 15 Ukwakira 2026, ryatangaje ko abantu 9.144 bamaze kwemezwa ko banduye Ebola, mu gihe 4.410 imaze kubahitana.

Icyo cyorezo kimaze kugera mu ntara zirindwi no mu turere 65 tw’ubuzima mu burasirazuba bwa RDC.

OMS ivuga ko nyuma y’ikwirakwira ryihuse ryagaragaye muri Nyakanga na Kanama, icyorezo gikomeje gufata indi ntera mu buryo butandukanye bitewe n’ahantu. Nubwo hari uduce twagaragayemo igabanuka ry’abandura, ahandi hagaragara izamuka rishya, ku buryo kugeza ubu nta kugabanuka kurambye k’ikwirakwira ryacyo ku rwego rw’igihugu kuragaragara.

Ituri ni yo ntara yibasiwe cyane

Intara ya Ituri ni yo yibasiwe cyane n’icyo cyorezo, kuko ari ho habarurwa abarenga 70% by’abantu bose banduye kuva cyatangira.

Nubwo hari uduce tw’ubuzima muri iyo ntara twagaragayemo igabanuka ry’ubwandu bushya, virusi iracyakwirakwira cyane no mu ntara za Kivu ya Ruguru na Haut-Uélé.

OMS ivuga ko abandura rimwe na rimwe bakomeje gutuma icyorezo kigera mu duce tutari twarigeze twibasirwa. Ibi bituma kurwanya ikwirakwira ryacyo birushaho kugorana, kandi bigasaba ko ingamba zo gukumira ubwandu zikomeza no mu duce twagaragayemo igabanuka ry’abarwayi bashya.

Iri shami kandi rigaragaza ko gutinda kumenya abantu banduye, kugorwa no gukurikirana abahuye n’abarwayi ndetse n’imbogamizi mu kubona ubuvuzi bikomeje kubangamira ingamba zo guca iminyururu y’ikwirakwira rya virusi.

Umutekano muke n’ingendo z’abaturage bibangamiye kurwanya Ebola

Ingendo z’abaturage, umutekano muke n’ingorane zo kugera mu baturage bo mu duce tumwe na tumwe na byo bikomeje kubangamira ibikorwa byo guhangana n’icyorezo.

Muri Kivu ya Ruguru, ubushobozi bwo kwakira no kuvura abarwayi buri mu kaga, kuko ibitanda bigenewe abantu bakekwaho Ebola byenda kuzura. Hanagaragara ikibazo cy’ubushobozi buke mu gutwara abarwayi hakoreshejwe amabulance.

Izi mbogamizi zituma virusi ikomeza gukwirakwira, ndetse ikanongera kugaragara mu duce twari twarigeze kwibasirwa.

Kenya yemeje umurwayi wa kabiri wa Ebola

Ikwirakwira rya Ebola ryarenze imipaka ya RDC, nyuma y’uko Kenya na yo yemeje ko habonetse umurwayi wa kabiri.

OMS yatangaje ko ubuyobozi bwa Kenya bwemeje uwo murwayi ku wa Gatatu, tariki ya 14 Ukwakira 2026, nyuma y’icyumweru kimwe hagaragaye umurwayi wa mbere.

Umurwayi mushya ni umugabo w’imyaka 39, akaba ari uwo mu muryango w’umurwayi wa mbere wapfiriye mu bitaro byo mu mujyi wa Nairobi ku wa 5 Ukwakira 2026.

Kugaragara k’undi murwayi muri Kenya byongereye impungenge ku bijyanye n’ikwirakwira ry’icyorezo mu karere.

OMS ishimangira ko hakenewe gukomeza gukurikirana uko ubwandu bwambuka imipaka, kunoza ubufatanye hagati y’ibihugu no gukaza ingamba zo gukumira ikwirakwira rya Ebola, cyane cyane mu bihugu bifitanye ingendo n’imikoranire na RDC.