Karongi: Abagore bo mu cyaro barishimira intambwe bateye
Abagore bo mu murenge wa Rugabano, mu karere ka Karongi, bavuga ko ubuhinzi, ubworozi no kwihangira imirimo biri mu bikorwa byabafashije gutera imbere no kugira uruhare mu mibereho y’imiryango yabo.
Ibi babigarutseho ku wa 15 Ukwakira 2026, ubwo hizihizwaga Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore wo mu Cyaro, ubuyobozi bukabasaba gukomeza kwiteza imbere no kugira uruhare mu nzego zifata ibyemezo.
Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore wo mu Cyaro wizihirijwe mu karere ka Karongi, umurenge wa Rugabano, akagari ka Gitega, mu mudugudu wa Ngoma, aho abagore bagaragaje intambwe bamaze gutera mu bikorwa bibateza imbere.
Bamwe mu bagore bavuze ko ibikorwa by’ubuhinzi, ubworozi no kwihangira imirimo byabafashije kongera ubushobozi bwo kwita ku miryango yabo no kugira uruhare mu bikorwa by’iterambere.
Bagaragaje ko kwitabira ibikorwa bibyara inyungu bibafasha kurushaho kwigirira icyizere, gufata ibyemezo ku bibazo bibareba no kugira uruhare mu iterambere ry’ingo zabo.
Nubwo hari intambwe bamaze gutera, bagaragaje ko hakiri imbogamizi zishobora gutuma bamwe mu bagore bo mu cyaro batagera ku rwego bifuza. Ibyo bituma hakomeza gukenerwa ubufasha, amahugurwa n’amahirwe yabafasha guteza imbere ibikorwa byabo.
Louise Nyirakabikira, umuhuzabikorwa w’Inama y’Igihugu y’Abagore mu karere ka Karongi, yavuze ko nubwo abagore bamaze gutera intambwe mu iterambere, hakiri imbogamizi zigomba kwitabwaho kugira ngo barusheho kugera ku ntego zabo.
Yagaragaje ko ibikorwa bigamije guteza imbere umugore bikwiye gukomeza, kugira ngo abashe gukoresha ubushobozi afite, kwiteza imbere no kugira uruhare mu iterambere ry’umuryango n’iry’igihugu.
Mu butumwa bwe, Nyirakabikira yashimangiye ko intambwe imaze guterwa idakwiye gutuma abantu birara, ahubwo ko hakenewe gukomeza gushaka ibisubizo by’imbogamizi abagore bahura na zo.
Yibukije ko guteza imbere umugore wo mu cyaro ari ingenzi kuko agira uruhare mu bikorwa bitandukanye by’ubukungu, birimo ubuhinzi, ubworozi n’indi mirimo ibyara inyungu.
Umuyobozi w’akarere ka Karongi, Muzungu Gérard, yasabye abagore gukomeza kwiyamamaza no guharanira kujya mu myanya ifata ibyemezo, kugira ngo bagire uruhare mu igenamigambi no mu bikorwa bigamije iterambere ry’igihugu.
Yashishikarije abagore kudahagararira ku ntambwe bamaze gutera, ahubwo bagakomeza gukoresha ubushobozi n’amahirwe bafite kugira ngo barusheho kwiteza imbere.
Aho yagize ati;”Uruhare rw’abagore mu nzego zifata ibyemezo rufatwa nk’imwe mu nzira zituma ibibazo bibareba byitabwaho, cyane cyane mu igenamigambi ry’ibikorwa by’ubukungu n’imibereho myiza”.
Ntezimana Jean Claude, Visi Perezida wa Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga, Ubutwererane n’Umutekano mu Nteko Ishinga Amategeko, yasabye abagore gukomeza gufatanya n’abagabo babo mu gufata ibyemezo bigamije iterambere ry’imiryango yabo no kwirinda amakimbirane.
Yagaragaje ko ubufatanye hagati y’abashakanye ari ingenzi mu kubaka imiryango itekanye, ifite ubwumvikane kandi iharanira iterambere rirambye.
Ntezimana Jean Claude yashimangiye ko gufatanya mu gufata ibyemezo bifasha abashakanye kumvikana ku ntego z’umuryango no gushyira hamwe imbaraga mu bikorwa bibateza imbere.
Mu miryango, gufata ibyemezo mu bwumvikane bishobora gufasha abashakanye kumenya inshingano za buri wese, gucunga neza umutungo no gushyira imbere ibikorwa by’ingenzi, birimo uburezi bw’abana, ubuzima n’iterambere ry’ubukungu.
Ubutumwa bwatanzwe n’uyu muyobozi bwibanze ku kamaro ko kubaka imiryango irangwa n’ubufatanye, aho umugore n’umugabo bombi bagira uruhare mu byemezo bibareba.
Umugore wo mu cyaro agira uruhare mu bikorwa bitandukanye by’ubukungu, cyane cyane ubuhinzi n’ubworozi, ari na byo bibeshaho imiryango myinshi.
Iyo abonye amahirwe yo kwihangira imirimo, kubona ubumenyi no gucunga umutungo, ashobora kongera umusaruro w’ibikorwa bye no kugira uruhare mu iterambere ry’umuryango.
Gusa, kugira ngo ibyo bikorwa birusheho gutanga umusaruro, hakenewe gukomeza guteza imbere ubushobozi bw’abagore, kuborohereza kubona amahirwe y’iterambere no kubashyigikira mu bikorwa bibyara inyungu.
Ni muri urwo rwego, ubutumwa bwatanzwe mu kwizihiza uyu munsi bwibanze ku gukomeza guteza imbere umugore wo mu cyaro, kumufasha guhangana n’imbogamizi no kumushishikariza kugira uruhare mu nzego zifata ibyemezo.
Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore wo mu Cyaro wizihizwa buri mwaka ku wa 15 Ukwakira, hagamijwe kuzirikana uruhare rw’abagore bo mu cyaro mu iterambere ry’imiryango, imibereho y’abaturage n’ubukungu.
Uyu munsi unatanga umwanya wo kuganira ku mbogamizi abagore bahura na zo, kurebera hamwe ibisubizo byazikemura no gushimangira uruhare rwabo mu nzego zitandukanye z’iterambere.
Insanganyamatsiko y’uyu mwaka, igira iti: “Uruhare rw’umugore wo mu cyaro mu nzego zifata ibyemezo, umusingi w’impinduka zirambye.”
Mu Rwanda, uyu munsi watangiye kwizihizwa mu mwaka wa 1997,
Ibitekerezo (0)
Nta gitekerezo cyari cyashyirwaho. Ba uwambere mugutanga igitekerezo!
Duhe igitekerezo