Twirwaneho iri kwagura ibirindiro muri Kivu y’Epfo: Ese ni ugutegura urugamba runini?

Nubwo bimeze bityo, ikigaragara ni uko ishusho y’umutekano muri Kivu y’Epfo iri guhinduka. Ibi bituma hibazwa niba Twirwaneho igamije gusa gukomeza kurinda ibirindiro byayo muri Minembwe cyangwa niba iri gutegura kwagura ibikorwa byayo mu buryo bwagutse.

Minembwe na Mikenge bifite akahe kamaro?

Mu ntambara nyinshi zibera muri RDC, imitwe yitwaje intwaro akenshi iba itarwanira gufata imijyi gusa, ahubwo ishaka no kugenzura imisozi, imihanda n’ahandi hantu hafite agaciro mu rwego rwa gisirikare.

Minembwe ifatwa nk’agace k’ingenzi kubera imiterere yaho y’imisozi miremire, ituma uwuhagenzura ashobora gukurikirana ibikorwa by’uwo bahanganye no kurinda ibirindiro bye neza.

Mikenge na yo ifite agaciro gakomeye kuko ari ihuriro ry’inzira zihuza ibice byinshi byo muri Kivu y’Epfo. Kugenzura ako gace bishobora korohereza umutwe kwimura ingabo, ibikoresho ndetse no gukomeza ibikorwa bya gisirikare.

Kuki Twirwaneho ishobora kuba iri kwagura ibice igenzura?

Abasesenguzi bagaragaza impamvu zitandukanye zishobora gusobanura uko ibikorwa by’uyu mutwe biri kugenda.

Hari abavuga ko ushobora kuba ushaka kubaka agace k’umutekano (buffer zone), kugira ngo bigore abawurwanya kuwugota cyangwa kuwuhagarika.

Abandi bavuga ko kugenzura imihanda y’ingenzi ari kimwe mu byo ushobora kuba ugamije, kuko mu ntambara, ugenzura inzira z’ingenzi aba afite amahirwe menshi mu gutanga ibikoresho no kwimura ingabo.

Hari kandi abatekereza ko kugenzura ubutaka bishobora kuzatanga imbaraga muri gahunda zose zishobora kuzakurikiraho z’ibiganiro bya politiki, kuko mu mateka y’intambara zo muri Congo, umutwe ugenzura ibice byinshi usanga ugira ijambo rikomeye mu mishyikirano.

Ese Twirwaneho ishobora kuba ifite umugambi wo gufata Uvira?

Iki ni kimwe mu bibazo bikomeje kuvugwaho cyane.

Uvira ni umwe mu mijyi ifite akamaro gakomeye muri Kivu y’Epfo. Ni icyambu kiri ku Kiyaga cya Tanganyika, ni ihuriro ry’ubucuruzi ndetse gifite n’agaciro mu rwego rwa gisirikare.

Gusa, abasesenguzi bagaragaza ko kuwufata byasaba ubushobozi bwa gisirikare buhambaye, burimo ingabo nyinshi, ibikoresho bihagije, kurinda inzira zitanga ibikoresho (supply lines), no guhangana n’ingabo za Leta ya Congo hamwe n’indi mitwe yitwaje intwaro ikorera muri ako karere.

Hari kandi n’ingabo z’u Burundi zikorera muri ako gace, ibintu byatuma urugamba rurushaho gukomera.

Kugeza ubu, nta tangazo cyangwa ibimenyetso byizewe byerekana ko Twirwaneho yatangaje ku mugaragaro umugambi wo gufata Umujyi wa Uvira.

Ese Fizi na yo iri mu ntego zayo?

Akarere ka Fizi na ko kamaze imyaka myinshi karangwamo intambara n’imitwe myinshi yitwaje intwaro.

Imisozi miremire, amashyamba n’ubwinshi bw’imitwe ihakorera bituma kugenzura ako gace bisaba ubushobozi bukomeye ndetse n’intambara ishobora kumara igihe kirekire.

Ni yo mpamvu abasesenguzi bavuga ko kuba Twirwaneho iri kongera ibikorwa byayo muri Minembwe bidahagije kugira ngo byemeze ko ishaka gufata Fizi.

Ese Twirwaneho iri guhindura intego zayo?

Mu myaka yashize, Twirwaneho yakunze kuvuga ko intego yayo ari ukurinda abaturage b’Abanyamulenge.

Ariko uko ibikorwa byayo bya gisirikare bigenda byaguka, hari abasesenguzi bibaza niba uwo mutwe utangiye no kugira intego yo kugenzura ubutaka bunini kurushaho.

Icyakora, kugeza ubu nta tangazo ryawo cyangwa amakuru yizewe arabyemeza.

Ni izihe ngaruka bishobora kugira?

Niba Twirwaneho ikomeje kwagura ibice igenzura, bishobora gutuma:

FARDC yongera kohereza ingabo nyinshi muri kariya karere.
Umubare w’abaturage bava mu byabo ukomeza kwiyongera.
Indi mitwe yitwaje intwaro ihindura uburyo yisuganya.
Ibiganiro by’amahoro bigira indi ntera, kuko kugenzura ubutaka bishobora kongera ijambo ry’umutwe mu mishyikirano.
Umwanzuro

Kugeza ubu, ibikorwa biri kugaragaza ko Twirwaneho ikomeje gushimangira ibirindiro byayo muri Minembwe no mu bice biyikikije, ikanongera kugenzura inzira zifatwa nk’iz’ingenzi mu rwego rwa gisirikare.

Icyakora, nta bimenyetso bifatika cyangwa itangazo ryemewe n’uyu mutwe byemeza ko intego yawo ari gufata Uvira cyangwa Fizi.

Uko ibintu bizagenda mu minsi iri imbere bizaterwa n’iterambere ry’urugamba, imyanzuro ya politiki n’ibiganiro by’amahoro bishobora kuzakurikira. Kugeza ubu, ishusho y’umutekano muri Kivu y’Epfo ikomeje guhinduka, kandi ibikorwa bya Twirwaneho bikomeje gukurikiranwa n’impande zitandukanye.

SOMA IY' INKURU: FDLR yeruriye Trump ko idakozwa ibyo kurambika intwaro